Laptop klavye tuşları çalışmıyor: sebebi bulun ve düzeltin

1. adım: hangi tuşların çalışmadığını test edin

Tahmin etmek zaman kaybettirir. Klavye testini (ya da Fn sırası olan, sayı tuş takımı olmayan laptop klavye testini) açın, Klavye testini başlat’a basın ve tüm tuşlara tek tek basın. Tarayıcı bir tuşu aldığında o tuş yanar. Yazdığınız hiçbir şey kaydedilmez ya da gönderilmez.

Ortaya çıkan desen çok şey anlatır:

• Bir iki tuş hiç yanmıyor: tuşun altında kir ya da yıpranmış bir switch. Temizlik bölümüne geçin.
• Bütün bir sıra ya da blok ölü: çoğu zaman gevşemiş bir iç kablo ya da dökülen sıvı. Aşağıdaki BIOS kontrolünü yapın.
• Tuşlar yanıyor ama yanlış karakter yazıyor: arıza değil, klavye düzeni ya da dil uyuşmazlığı.
• Tuşlar ancak bir süre basılı tutunca çalışıyor: Filtre tuşları (Windows) ya da Yavaş Tuşlar (Mac) açık.
• Bir tuş iki kez yazıyor: testteki Çift basma (chatter) paneline bakın. Aynı tuşta tekrar tekrar görülen çift basma, yıpranmış bir switch’e işaret eder.

Bazı tuşlar hiçbir tarayıcıda yanmaz ve bu normaldir: Fn klavyenin içinde işlenir, medya ve parlaklık tuşları sisteme gider, Print Screen ise Windows’ta yalnızca bırakılışını bildirebilir.

F tuşları ya da üst sıra ters çalışıyor: Fn kilidi

Çoğu laptopta üst sıranın iki görevi vardır: F1–F12 ve medya ya da parlaklık işlevleri. Fn’e basmadan hangisinin çalışacağı bir ayardır ve kazara kolayca değişir.

1. Fn + Esc tuşlarına bir kez basın ve üst sırayı yeniden deneyin. Lenovo (IdeaPad ve ThinkPad), Dell ve birçok HP modeli bu kombinasyonu Fn kilidi olarak kullanır; Lenovo’da Esc tuşundaki ışık durumu gösterir. Bazı markalar bunun yerine üstünde asma kilit ve "Fn" yazan bir tuş kullanır. Casper, Monster ve diğer markalarda kılavuzdaki Fn tuş listesine bakın.
2. Yeniden başlattıktan sonra da ters mi? Varsayılan çoğu zaman BIOS ya da UEFI kurulumunda ayarlanır. HP bunu System Configuration altında Action Keys Mode olarak adlandırır; Dell modelleri POST Behavior altında Fn Lock Options gösterir. Lenovo aynı ayarı Lenovo Vantage uygulamasında da sunar. (BIOS ekranları çoğunlukla İngilizcedir.)
3. Mac’te Sistem Ayarları › Klavye’yi açın, Klavye Kestirmeleri’ne tıklayın, kenar çubuğunda İşlev Tuşları’nı seçin ve F1, F2 vb. tuşları standart işlev tuşları olarak kullan seçeneğini açın ya da kapatın. Bu kapalıyken F tuşu için fn (ya da Küre) tuşunu basılı tutun.

Tuşlar geç algılanıyor, yok sayılıyor ya da "takılı": Filtre ve Yapışkan tuşlar

Erişilebilirlik özellikleri tuşların tepkisini değiştirir ve kısayolları kazara kolayca tetiklenir. Sağ Shift tuşunu 8 saniye basılı tutmak Filtre tuşlarını açar (kısa basışlar yok sayılır); Shift tuşuna beş kez basmak Yapışkan tuşları açar (değiştirici tuşlar "basılı" kalır).

Windows 11

1. Win + U tuşlarına basın ya da Başlat › Ayarlar › Erişilebilirlik’i açın.
2. Klavye’yi seçin.
3. Yapışkan tuşlar, Filtre tuşları ve Geçiş tuşları anahtarlarını kapatın, sonra yeniden test edin.

Windows 10

Başlat › Ayarlar › Erişim Kolaylığı › Klavye yolunu açın ve Yapışkan Tuşlar, Filtre Tuşları ve Geçiş Tuşları anahtarlarını kapatın.

Mac

1. Elma menüsü › Sistem Ayarları › Erişilebilirlik › Klavye’yi açın ve Yavaş Tuşlar’ın kapalı olduğundan emin olun.
2. Erişilebilirlik › İmleç Denetimi’ne gidin ve Fare Tuşları’nın kapalı olduğundan emin olun (Fare Tuşları açıkken bazı harf tuşları yazmak yerine imleci hareket ettirir). Option + Cmd + F5 Erişilebilirlik Kestirmesi panelini açar; oradan hızlıca kapatabilirsiniz.
3. Caps Lock ve medya çıkarma tuşunun Mac’te yerleşik kısa bir gecikmesi vardır: biraz daha uzun basılı tutun.

Klavye yanlış harf yazıyor: düzen ve dil

Ş yerine ; çıkıyorsa, İ yerine ' geliyorsa, ı, ğ, ü yazılamıyorsa ya da @ ve " yer değiştirdiyse bütün tuşlar çalışıyordur: sistem, tuşların üstünde basılı olandan farklı bir düzen kullanıyordur. Türkiye’deki laptopların çoğu Türkçe Q düzeniyle gelir; İngilizce (ABD) düzene ya da F klavyeye kazara geçmek en sık sebeptir.

Windows 11 ve 10

1. Görev çubuğunun sağındaki giriş dili simgesine bakın (örneğin TUR ya da ENG). Tıklayın ve tuşlarınıza uyan düzeni seçin; Türkçe Q klavye için Türkçe Q’yu.
2. Win + Space yüklü düzenler arasında geçiş yapar; düzenler çoğu zaman bu kısayolla kazara değişir. Laptoplarda Alt + Shift de aynı işi yapabilir.
3. Hiç kullanmadığınız bir düzeni kaldırmak için Ayarlar › Saat ve dil › Dil ve bölge bölümünde dilin seçeneklerini açın ve fazla klavyeyi kaldırın.

Mac

Sistem Ayarları › Klavye’yi açın, Metin Girişi altında Düzenle’ye tıklayın ve Giriş menüsünü menü çubuğunda göster’i açın. Ardından ekranın üstündeki Giriş menüsünden doğru düzeni seçin (Türkçe Q ya da Türkçe F).

Klavye testimiz tuşları fiziksel konumlarına göre eşleştirir; Chrome ve Edge’de tuşları sisteminizin düzeniyle de etiketleyebilir. Yani düzen yanlış olsa bile test doğru tuşu yakar: ipucu tam da budur. F ve Q düzenlerinin farkını F klavye ve Q klavye rehberimiz anlatıyor.

Sürücüler ve güncellemeler (Windows)

Bozuk bir sürücü dahili klavyenin tamamını, genellikle tam bir güncellemenin ardından devre dışı bırakabilir.

1. Başlat’a sağ tıklayıp Aygıt Yöneticisi’ni açın.
2. Klavyeler’i genişletin. Sarı bir uyarı işareti, Windows’un cihazla sorun yaşadığını gösterir.
3. Klavyeye sağ tıklayın (çoğu zaman Standart PS/2 Klavye ya da HID Klavye Aygıtı), Cihazı kaldır’ı seçin ve bilgisayarı yeniden başlatın. Windows sürücüyü açılışta yeniden yükler.
4. Windows Update’i çalıştırın ve laptop üreticinizin kısayol tuşu ve BIOS araçlarını destek sitesinden yükleyin (HP’de buna kısayol tuşu destek yazılımı da dahildir). Birçok modelde Fn sırasını bu araçlar yönetir.

Bu arada ekran klavyesini kullanın: Ayarlar › Erişilebilirlik › Klavye › Ekran klavyesi, ya da Win + Ctrl + O.

BIOS kontrolü: donanım mı, yazılım mı?

BIOS ya da UEFI kurulumu Windows veya Linux yüklenmeden önce çalışır; bu yüzden temiz bir testtir.

1. Bilgisayarı yeniden başlatın ve logo görünürken kurulum tuşuna basın (çoğu zaman F2, F10, Del ya da Esc; üreticinizin kılavuzunda yazar).
2. Ok tuşları, Enter ve Esc ile gezinin. Birçok kurulum ekranında birkaç harf yazabileceğiniz bir alan bulunur (arama kutusu ya da demirbaş etiketi gibi); değişiklikleri kaydetmeyin.
3. Tuşlar BIOS’ta çalışıyor: donanım sağlam. Sebep Windows’tadır: yukarıdaki ayarlar, düzen ya da sürücüler.
4. Aynı tuşlar BIOS’ta da ölü: sorun donanımdadır (kir, sıvı, gevşek bir şerit kablo, yıpranmış bir tuş). Bazı üreticiler yerleşik bir donanım testi de sunar; HP’nin PC Hardware Diagnostics UEFI aracında Component Tests altında bir klavye testi vardır.

MacBook’ta Apple bir kontrol daha ekler: hiçbir tuş çalışmıyorsa Mac göremediğiniz bir düşük pil uyarısı gösteriyor olabilir. Şarj aletini ya da harici bir klavye bağlayın.

En hızlı çapraz kontrol harici bir USB klavyedir: o çalışıyorsa bilgisayar ve sistem sağlamdır.

Temizlik ve sıvı dökülmesi

• Kırıntı ve toz: laptopu kapatın, eğik tutun ve ölü tuşun altına birkaç yönden kısa basınçlı hava üfleyin. Sonra klavye testinde yeniden deneyin.
• Sıvı döküldükten sonra yapışan tuş: hemen kapatıp fişini çekin, laptopu ters çevirip çadır gibi açık bırakın ve en az bir gün kurumaya bırakın. Saç kurutma makinesi kullanmayın. Şekerli içecekler çoğu zaman profesyonel temizlik ister; çay ve kahve de buna dahil.
• İnce laptop klavyelerinde tuş başlıklarını kanırtıp çıkarmayın; üretici bunu belgelemediyse klipsler kolayca kırılır.
• Garanti kapsamındaysa: bir şey açmadan önce üreticiyle iletişime geçin.

Sorun çıkaran başka cihazlar için kol algılanmıyor ve analog kayma rehberine bakın. Klavye sağlam ama polling rate gibi sayıların ne anlama geldiğini merak ediyorsanız test sonuçlarını anlama rehberini okuyun. Asıl derdiniz hızlı yazmaksa 10 parmak klavye rehberimiz bir alıştırma planı sunuyor.