Oyun kolu algılanmıyor ve analog kayması: sebepler ve çözümler

Düzeltmeden önce ölçün

Gamepad testimizi açın, kolu USB ya da Bluetooth ile bağlayın ve herhangi bir tuşa basın. Test, kolun adını, standart düzeni kullanıp kullanmadığını ve tüm tuşları ve analogları canlı gösterir.

1. Kayma testini başlat’a basın ve iki analogu da 3 saniye bırakın.
2. Kayma değerini okuyun: analoga kimse dokunmazken bildirdiği hareket, tam eğimin yüzdesi olarak.
3. Önerilen ölü bölge değerini okuyun: kayma artı 3 puan, yukarı doğru tam yüzdeye yuvarlanmış hâli.
4. Dairesellik için Sol analogu test et / Sağ analogu test et’i kullanın: analogu kenara kadar itin ve yavaşça iki tur döndürün. %0 kusursuz bir dairedir.

Kayma %3’ün üstündeyse test bunu oyunlarda fark edeceğiniz bir kayma olarak işaretler. Dururken %1–2’lik küçük bir okuma analog çubuklarda yaygındır; çoğu oyunun varsayılan ölü bölgesi bunu gizler. Test tarayıcınızda çalışır, hiçbir yere bir şey gönderilmez. Sayıların ayrıntılı anlamı için test sonuçlarını anlama rehberine bakın.

Kol tarayıcıda algılanmıyor

Tarayıcılar kolları siz dokunana kadar bilerek gizler: Gamepad standardına göre bir sayfa, bir "kol kullanıcı hareketi" görene kadar boş bir liste görür. Böylece siteler donanımınıza bakarak sizi tanıyamaz (parmak izi çıkaramaz). Yani:

1. Test sekmesi öndeyken bir tuşa basın (analogu oynatmak yetmez).
2. Güncel bir tarayıcı kullanın: Chrome, Edge, Firefox ve Safari, güvenli (https) sayfalarda kolları okur.
3. Kolu kendine alan programları kapatın (tuş atama araçları gibi) ve yeniden deneyin. Steam de kolları oyunlar için çevirebilir; Steam açıkken test garip davranıyorsa Steam’den çıkıp yeniden test edin.
4. USB ile bağlayın, veri taşıyan bir kabloyla. Ucuz kabloların çoğu yalnızca şarj eder.
5. Test standart dışı düzen gösteriyorsa kol yine çalışıyordur: çizim yerine ham tuşları ve eksenleri görürsünüz. Markasız ve eski kollar çoğu zaman böyle bildirir.

Hiçbir tarayıcıda hiçbir tuş onu uyandırmıyorsa bilgisayarın kolu görüp görmediğine bakın (sonraki bölüm).

Kol bilgisayarda algılanmıyor: USB ve Bluetooth

En basit test USB’dir: eşleştirme yok, pil yok. Kabloyla çalışıyor ama kablosuz çalışmıyorsa kol sağlamdır; sorun eşleştirme ya da parazittir.

Xbox Kablosuz Oyun Kumandası

Kolun üstündeki eşleştirme düğmesini Xbox düğmesi hızlı yanıp sönene kadar basılı tutun, sonra Windows’ta Ayarlar › Bluetooth ve cihazlar › Cihaz ekle › Bluetooth yolundan ekleyin. Microsoft’un notuna göre Xbox Aksesuarları uygulaması Bluetooth ile bağlı bir kolu görmez: kolu güncellemek ya da kalibre etmek için USB (ya da Xbox Kablosuz Adaptörü) kullanın.

PlayStation DualSense (PS5)

Kolu kapatın, sonra Oluştur düğmesini basılı tutarken PS düğmesine ışıklı çubuk yanıp sönene kadar basılı tutun ve bilgisayardaki Bluetooth listesinden kolu seçin. Sony, Windows 10 (64 bit) ve Windows 11’i destekler; dokunsal geri bildirimin PC’de USB bağlantısı gerektirdiğini de belirtir. Eski DualShock 4 (PS4) aynı şekilde Share + PS ile eşleşir. İkisi de gamepad testinde çalışır; tarayıcılar onlara genellikle standart düzeni verir.

Nintendo Switch Pro Controller

Bluetooth ile PC’ye eşleştirmek için üstteki küçük SYNC düğmesine basın ya da USB-C ile bağlayın. Nintendo kollarını yalnızca kendi konsollarında destekler; PC’de çalışıp çalışmaması tarayıcınıza ve oyununuza bağlıdır.

Markasız ve üçüncü taraf kollar

Birçoğunda bir mod anahtarı vardır (genelde X-input ve D-input diye geçer ya da kılavuzda bir tuş kombinasyonu olarak yazar). X-input modunda kol genellikle standart düzenli, Xbox tarzı bir kol olarak görünür. Windows’ta kolun hiç görünüp görünmediğini de kontrol edebilirsiniz: Win + R’ye basın, joy.cpl yazın ve Enter’a basın; oyun denetleyicileri penceresi açılır.

Analog kaymasının sebebi ne

Çoğu analog, konumu iki küçük potansiyometreyle ölçer: bir sürtücü, dirençli bir iz üzerinde kayar. Zamanla iz aşınır ve içeri toz girer; dururken okunan değer artık sıfıra düşmez. Oyun, sizin hiç yapmadığınız küçük bir itme görür: kamera yavaşça kayar ya da karakteriniz ağır ağır yürür.

• Aşınma: yüzlerce saat kullanılmış kollarda en yaygın sebep. Microsoft, yeniden kalibrasyon aracının normal aşınmadan kaynaklanan kaymayı düzeltemeyeceğini açıkça söyler.
• Kir ve kırıntı, analogun etrafındaki lastik toz koruyucunun altında.
• Bozulmuş kalibrasyon, örneğin bir düşmeden ya da yazılım değişikliğinden sonra.
• Yazılım ya da sürücü hataları; bunlar kaymayı yalnızca tek bir sistemde gösterir.

Manyetik (Hall etkili) sensörlü analoglarda kayan bir temas yoktur; bu yüzden aşınmaya bağlı kaymaya çok daha az açıktırlar. Yeni kol alırken bilmeye değer.

Analog kayması adım adım nasıl düzelir

En ucuz çözümden en köklüsüne doğru gidin. Her adımdan sonra gamepad testimizle yeniden ölçün.

1. Oyununuzdaki ölü bölgeyi kayma testinin Önerilen ölü bölge değerine yükseltin. Birçok PC ve konsol oyununun kol ayarlarında bir analog ölü bölge (deadzone) kaydırıcısı vardır. Küçük kaymayı anında gizler ve hiçbir şeye mal olmaz.
2. Kalibre edin. Xbox Kablosuz Oyun Kumandası ve Elite Series 2: Xbox Aksesuarları uygulamasını açın, kolu seçin ve yeniden kalibrasyon aracını çalıştırın. Switch: System Settings › Controllers and Sensors › Calibrate Control Sticks yolunu açıp yönergeleri izleyin (Switch’te Türkçe arayüz yoktur; Switch 2’de menünün adı Controllers & Accessories). Windows’taki diğer kollar: oyun denetleyicileri penceresinde (joy.cpl) kolu seçin, Özellikler’e tıklayın ve ayarlar sekmesindeki kalibrasyon sihirbazını çalıştırın.
3. Yazılımı güncelleyin. Xbox: PC’de ya da konsolda Xbox Aksesuarları uygulaması, USB ile. DualSense: Windows’ta PlayStation Accessories uygulaması ya da bir PS5 sistem güncellemesi. Switch: System Settings › System › System Update.
4. Kolu sıfırlayın. DualSense: konsol kapalıyken kolun arkasındaki, Sony logosunun yanındaki küçük delikteki sıfırlama düğmesine bir iğneyle en az 5 saniye basın. Switch Pro Controller: SYNC’e bir kez basın, sonra uyandırmak için herhangi bir tuşa basın.
5. Analogun çevresini temizleyin. Kolu kapatın, analogu bir yana itin ve lastik koruyucunun altına kısa basınçlı hava üfleyin; sonra analogu çevirip her yönde tekrarlayın. İçine sıvı dökmeyin ve kol hâlâ garantideyse kasayı açmayın.

Kalibrasyon ve temizlikten sonra kayma hemen geri geliyorsa sensör aşınmıştır.

Garanti, onarım ya da değişim

Bir şey açmadan önce garantinize bakın. Microsoft, Sony ve Nintendo, kalibrasyon işe yaramadığında kendi onarım hizmetlerini gösterir; Nintendo, kalibrasyondan sonra da düzgün çalışmayan bir analogda arıza olabileceğini ve müşteri hizmetlerine başvurmanız gerektiğini söyler. Testten aldığınız kayma yüzdesinin ekran görüntüsü ya da notu, durumu anlatmayı kolaylaştırır.

Garanti dışında, lehim bilgisi olan biri analog modülünü değiştirebilir; ama çoğu kişi için bir teknik servis ya da yeni bir kol daha mantıklıdır. O zamana kadar daha yüksek bir ölü bölge kolu kullanılabilir tutar.

Hâlâ takıldınız mı? Aynı "önce test et, sonra sırayla düzelt" yaklaşımı başka cihazlarda da işe yarar: laptop klavye tuşları çalışmıyor rehberine ya da sorun sesli sohbetteyse Zoom, Teams ve Discord’da mikrofon ve kamera rehberine bakın. Konsol başında mikrofonunuzu kontrol etmek için Windows’ta mikrofon çalışmıyor rehberi de hazır.